Mevzuat

İnşaatta Tutanaklar: Yer Teslim, Seviye Tespit ve İş Teslim

24 Ağustos 2026 · 5 dk okuma · Projeport

İnşaat işlerinde uyuşmazlıkların büyük bölümü aynı soruya döner: "O gün sahada gerçekte ne oldu?" Süre ne zaman başladı, yapı hangi seviyedeydi, iş teslim edildiğinde hangi eksikler vardı? Bu soruların cevabı sözlü anlatımlarla değil, tarafların birlikte imzaladığı tutanaklarla verilir. Tutanak, teknik bir formalite değil; mahkemede, hakedişte ve idareyle yazışmalarda elinizdeki en güçlü ispat aracıdır. Tarihli, imzalı ve iki taraflı düzenlenmiş bir tutanak, aylar sonra hafızalara ve iyi niyete güvenmek zorunda kalmamanızı sağlar.

Bu yazıda şantiyenin üç kritik anını belgeleyen üç tutanağı ele alıyoruz: yer teslim, seviye tespit ve iş teslim (kabul) tutanağı. Üçünün de örnek şablonunu yazının sonunda indirebilirsiniz.

Yer Teslim Tutanağı: Sürenin Başladığı An

Yer teslim tutanağı, işverenin (veya idarenin) inşaat sahasını yükleniciye fiilen teslim ettiğini belgeleyen tutanaktır. Görünüşte basit bir belge olsa da çoğu sözleşmede iş süresi yer teslimiyle başlar. Yani gecikme cezası, süre uzatımı ve iş programı tartışmalarının tamamı bu tutanaktaki tarihe göre hesaplanır. Yer teslimi yapılmış ama tutanağa bağlanmamışsa, "süre aslında ne zaman başladı" sorusu ileride ciddi bir ihtilaf konusu olur. Sürenin hangi olayla başlayacağı sözleşmeye göre değişebilir; bu yüzden tutanağı düzenlerken sözleşmedeki süre maddesini mutlaka yanınızda bulundurun.

Yer teslim tutanağında en azından şunlar olmalıdır:

İşin adı, sözleşme tarihi ve tarafların tam unvanları
Teslim edilen sahanın adresi, ada/parsel bilgisi ve sınırları
Teslim tarihi ve varsa saati
Sahanın mevcut durumu: mevcut yapılar, moloz, altyapı hatları, ulaşım durumu gibi işe başlamayı etkileyecek hususlar
Sahaya ilişkin çekinceler (örneğin elektrik bağlantısının henüz olmaması)
Sözleşmeye göre iş süresinin bu teslimle başlayıp başlamadığına dair açık ifade
Tarafların yetkililerinin ad, unvan ve imzaları

Sahada işe başlamayı engelleyen bir durum varsa bunu tutanağa şerh olarak yazdırmak, ileride süre uzatımı talebinin dayanağı olur.

Seviye Tespit Tutanağı: Yapının Fotoğrafını Çekmek

Seviye tespit tutanağı, belirli bir tarihte yapının fiilen hangi imalat aşamasında olduğunu belgeler. En çok üç durumda hayati önem taşır:

Fenni mesul veya şantiye şefi değişiminde: Görevden ayrılan teknik elemanın sorumluluğunun hangi seviyede bittiğini, yeni gelenin sorumluluğunun nereden başladığını netleştirir. Bu tespit yapılmadan görev devri, her iki taraf için de risklidir.
Sözleşmenin feshinde: Fesih anında yapılan işin miktarı, hem yükleniciye ödenecek bedelin hem de olası tazminat hesabının temelidir.
Hakediş dönemlerinde: Gerçekleşen imalatın hakedişe doğru yansıması, seviye tespitine dayanır.

Seviye tespitinin yazıyla sınırlı kalmaması gerekir. Tutanağa tarih damgalı fotoğraf (mümkünse her cepheden ve kritik imalat noktalarından) eklemek, belgeyi çok daha güçlü kılar. "Kaba inşaat yüzde seksen seviyesinde" gibi genel ifadeler yerine kat kat, kalem kalem somut tespit yazın: hangi katın betonu döküldü, hangi katta duvar imalatı var, mekanik ve elektrik tesisatı hangi aşamada.

Seviye tespit tutanağında olması gerekenler:

İşin ve yapının kimlik bilgileri (ada/parsel, ruhsat bilgisi)
Tespitin yapıldığı tarih ve tespitin hangi nedenle yapıldığı (devir, fesih, hakediş vb.)
Kat ve imalat bazında somut seviye tespiti
Kullanılan malzeme ve imalatlara ilişkin gözlemler, varsa kusur ve eksikler
Ek olarak fotoğraf listesi (kaç adet, hangi cephe/mahal)
Tespiti yapan ve hazır bulunan tarafların imzaları

İş Teslim / Kabul Tutanağı: Sorumluluğun El Değiştirdiği An

İş teslim tutanağı, yüklenicinin işi tamamlayıp işverene teslim ettiğini ve işverenin işi hangi şartlarla kabul ettiğini belgeleyen tutanaktır. Hukuki sonuçları en ağır olan tutanak budur; çünkü Türk Borçlar Kanunu'ndaki eser sözleşmesi hükümlerine göre teslim, işverenin eseri gözden geçirme ve ayıpları (kusurları) yükleniciye bildirme yükümlülüğünü başlatır. Açık ayıplar makul sürede bildirilmezse işveren bu kusurlara ilişkin haklarını kaybedebilir. Sürelerin nasıl işleyeceği somut sözleşmeye ve işin niteliğine göre değişebilir; kritik projelerde bu aşamada hukuki görüş almak yerinde olur.

Bu yüzden kabul tutanağının kalbi, eksik ve kusur listesidir. Tespit edilen her eksik; mahal, imalat kalemi ve mümkünse giderilme süresiyle birlikte tutanağa yazılmalıdır. "İş eksiksiz teslim alınmıştır" cümlesini, gerçekten eksiksiz olduğundan emin olmadan imzalamayın — bu cümle ileride sizin aleyhinize delil olur.

İş teslim tutanağında olması gerekenler:

İşin, sözleşmenin ve tarafların kimlik bilgileri
Teslim tarihi
Kabulün türü (kesin kabul mü, eksiklerin giderilmesi kaydıyla şartlı kabul mü)
Ayrıntılı eksik-kusur listesi ve giderilme takvimi
Teslim edilen belge ve anahtar listesi (projeler, garanti belgeleri, kullanım kılavuzları)
Varsa teminat ve hakedişe ilişkin kayıtlar
Her iki tarafın yetkili imzaları

Sık Yapılan Hatalar

Tarihsiz veya imzasız tutanak: İspat gücü büyük ölçüde ortadan kalkar. Tarih, yer ve tüm tarafların imzası olmayan tutanak, tek taraflı bir nottan farksızdır.
Tek nüsha düzenlemek: Tutanak en az iki nüsha hazırlanmalı, her taraf kendi ıslak imzalı nüshasını almalıdır. Tek nüsha karşı tarafta kalırsa, gerektiğinde ona ulaşamayabilirsiniz.
Fotoğrafsız seviye tespiti: Yazılı tespit itiraza açıktır; fotoğraf destekli tespit ise tartışmayı büyük ölçüde kapatır.
Şerh yazmaktan çekinmek: İtirazınız varsa tutanağı imzalamamak yerine "şerhle imzalamak" çoğu zaman daha doğrudur; itirazınız kayda geçer, süreç de tıkanmaz.
Tutanağı sonradan düzenlemek: Olay günü tutulmayan, günler sonra hafızadan yazılan tutanakların hem içeriği zayıflar hem de güvenilirliği sorgulanır.

Örnek Şablonlar ve Arşivleme

Yer teslim, seviye tespit ve iş teslim tutanaklarının örnek şablonlarını bu yazıdan indirebilirsiniz. Şablonlar örnek taslaktır; kendi projenize uyarlarken sözleşmenizi ve güncel mevzuatı esas alın.

Tutanağın işe yaraması için imzalandığı gün kadar, yıllar sonra bulunabilmesi de önemlidir. Projeport'ta her tutanağı ilgili projenin evrak arşivine yükleyebilir, fotoğraflarıyla birlikte tarih sırasına göre saklayabilir ve gerektiğinde saniyeler içinde bulabilirsiniz. Klasörlerde kaybolan tutanak, hiç tutulmamış tutanaktan çok da farklı değildir — dijital arşiv tam bu yüzden vardır.

---

📄 Şablonları İndirin

Şablonlar örnek taslaktır; kullanmadan önce sözleşmenizi ve güncel mevzuatı kontrol edin, gerekiyorsa hukukçuya danışın.