Mevzuat
Dijital Proje Yönetmeliği: Proje Ofislerini Ne Bekliyor?
24 Ağustos 2026 · 5 dk okuma · Projeport
5 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de (Sayı: 33331) yayımlanan iki yönetmelik, Türkiye'de mimarlık ve mühendislik projelerinin hazırlanma ve teslim biçimini kalıcı olarak değiştiriyor. Dosya adlarından CAD katman isimlerine, PDF/A formatından BIM modellerine kadar bugüne dek ofisten ofise değişen pek çok alışkanlık artık tek bir ulusal standarda bağlanıyor.
Bu yazıda iki yönetmeliğin özetini, kimleri kapsadığını, kritik takvimi ve ofisinizin şimdiden atması gereken adımları sade bir dille topluyoruz.
İki Yönetmelik, İki Farklı Tarih
Aynı gün yayımlanan ama farklı tarihlerde yürürlüğe girecek iki ayrı metin var:
- Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik — yürürlük: 1 Eylül 2027. Projelerin nasıl üretileceğini düzenliyor: dosya adlandırma, CAD çizim esasları, mahal numaralandırma, pafta düzeni, PDF/A ve BIM/IFC kuralları.
- Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Elektronik Ortamda Teslimi ve Yönetilmesi Hakkında Yönetmelik (e-PYS) — yürürlük: 1 Eylül 2028. Projelerin nasıl teslim edilip yönetileceğini düzenliyor: Bakanlığın kuracağı merkezi platform üzerinden teslim, inceleme, eksiklik bildirimi, revizyon ve onay.
Kısacası önce üretim standardı, bir yıl sonra da elektronik teslim sistemi devreye giriyor.
Kimleri Kapsıyor, Kimler Hariç?
Yönetmelikler, uygulama imar planı bulunan alanlarda yeni yapılacak binaları kapsıyor. Kapsam dışında kalanlar:
- Bodrum katı hariç en çok 2 katlı ve toplam yapı inşaat alanı 200 m²'yi geçmeyen müstakil yapılar,
- Entegre tesis niteliğinde olmayan tarım ve hayvancılık amaçlı yapılar.
Bir de önemli bir geçiş hükmü var: 1 Eylül 2033'e kadar yönetmelik yalnızca konut ile ticaret+konut karma binalara uygulanacak. Ofis, okul, hastane, sanayi gibi diğer bina türleri 2033'e kadar kapsam dışında. Yani ağırlıklı konut projesi üreten ofisler bu dönüşümü ilk yaşayacak grup.
Takvim: Hangi Yükümlülük Ne Zaman Başlıyor?
| Tarih | Yükümlülük |
|---|---|
| 1 Eylül 2027 | Dosya adlandırma, CAD çizim + mahal esasları ve pafta düzeni, kapsamdaki tüm konut/karma projelerde zorunlu. PDF/A ise yalnızca nüfusu 2 milyonu aşan illerin 600 binden büyük ilçelerinde, 5.000 m²'yi geçen binalarda başlıyor. |
| 1 Eylül 2028 | e-PYS devreye giriyor: teslim, inceleme, eksiklik bildirimi, revizyon ve onay merkezi platform üzerinden yürüyor. |
| 1 Mart 2029 | PDF/A yükümlülüğü kapsamdaki herkes için geçerli oluyor. |
| 1 Eylül 2029 – 1 Eylül 2032 | BIM/IFC kademeli olarak zorunlu: 2029'da büyükşehirlerde 10.000 m² üstü binalarla başlıyor, eşikler düşerek 1 Eylül 2032'de kapsamdaki tüm binalara yayılıyor. |
| 1 Eylül 2033 | Konut ve karma dışındaki bina türleri de (ofis, okul, hastane, sanayi vb.) kapsama giriyor. |
En Kritik Nokta: Dosya Adlandırma ve CAD Kuralları Ertelenmedi
Sektörde "BIM 2029'da, daha çok var" şeklinde yaygın bir rahatlık var. Bu, tehlikeli bir yanılgı.
Geçici madde yalnızca PDF/A teslimini (md. 4/2-3) ve IFC teslimini (md. 4/5) erteliyor. Buna karşılık:
- Dosya adlandırma esasları (md. 6),
- CAD çizim ve mahal esasları (md. 7),
- Pafta düzeni (md. 8)
ertelenmiş değil. Bu üçlü, 1 Eylül 2027'de kapsamdaki tüm konut ve karma projelerde zorunlu hale geliyor. Yani ofisinizin ilk uyum tarihi 2029 değil, 2027 — ve değişmesi gereken şey bir yazılım satın almak değil, çizim üretme alışkanlıklarınızın kendisi.
Yeni Standart Pratikte Ne Demek?
Birkaç somut örnek:
- Dosya adı şablonu (EK-2): Her dosya adı, alt çizgiyle ayrılan 9 alandan oluşan toplam 27 karakterlik bir kalıba uyacak: ProjeKodu(6) _ BinaKodu(2) _ Disiplin(2) _ AltDisiplin/Öğe(4) _ DosyaTürü(2) _ DosyaTipi(3) _ Kat(3) _ SıraNo(2) _ Revizyon(3). Örnek:
260001_00_MM_DUVA_PL_MMC_K01_01_000. - Proje kodu (EK-1): 2 haneli yıl + 4 haneli yıl içi sıra numarası; sayaç her yıl başında 1'e döner. E-imzalı dijital sistem kullanılıyorsa kod, meta-veriden otomatik üretilebiliyor.
- 12 disiplin kodu: MM Mimari, IM İç Mimari, ST Statik, EE Elektrik, MK Mekanik, HR Harita, AL Altyapı, PY Peyzaj, ZE Zemin, YN Yangın, GS Güneş Enerji Sistemi, AK Akustik.
- CAD katmanları (EK-4): Katman adları büyük harf ve orta tireyle yazılacak (örn.
MM-DUVA-TUGLA); Türkçe karakter (Ç, Ğ, İ, Ö, Ş, Ü) yasak; "0" katmanına çizim yapılmayacak. Font olarak yalnızca Times New Roman, Arial, Calibri, Romans ve Tahoma kullanılabiliyor. Koordinat sistemi TUREF/ITRF96 3 derece dilim (EPSG 5253-5259). - Mahal numarası (EK-3): Kat_Bölüm_Sıra yapısında; yaklaşık 180 kısaltmalık bir sözlükten (ODA, MUT, BAN gibi) besleniyor.
- Kalite kontrol (EK-9): Teslimde mimari için 21, diğer disiplinler için 16 maddelik Evet/Hayır kontrol formu zorunlu.
- BIM tarafında: Modeller IFC 4.3 formatında ve "Detaylı Modelleme" seviyesinde hazırlanacak; IfcProxy ve IfcBuildingElementProxy kullanımı yasak.
e-PYS: Teslim Artık Elektronik Ortamda
1 Eylül 2028'den itibaren Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın kuracağı merkezi platform üzerinden çalışılacak. Bilmeniz gerekenler:
- Müellif kaydı zorunlu. Sisteme kayıtlı olmayan müellif teslim yapamıyor.
- Taranmış PDF kabul edilmiyor. Kağıttan taratılmış proje dosyaları geçersiz; belgeler doğrudan dijital üretilmiş olmalı.
- E-imza fark yaratıyor. E-imza varsa yalnız dijital teslim yeterli; yoksa projelerin ayrıca basılı teslim edilmesi gerekiyor.
- Bakanlık uygulama kılavuzları yayımlayacak ve tarih/format güncelleme yetkisine sahip.
Ofisinizin Şimdiden Atması Gereken 5 Adım
- Mevcut projelerinizden birini yeni şablonla adlandırmayı deneyin. EK-2 kalıbını bir pilot projeye uygulayın; hangi alanların ofisinizde karşılığı olmadığını ilk elden görün.
- CAD şablonlarınızı (template) elden geçirin. Katman adları, fontlar, Türkçe karakterler ve koordinat sistemi ayarlarını yeni kurallara göre güncelleyip tüm ekibe tek şablon dağıtın.
- Dosya ve revizyon disiplinini merkezi bir sisteme taşıyın. "Son_final_2.dwg" kültürüyle 27 karakterlik standart kalıp bir arada yaşayamaz; proje belgelerinin tek bir doğru sürümünün olduğu bir düzen kurun.
- E-imza altyapınızı tamamlayın. e-PYS'de e-imzası olan ofis yalnız dijital teslimle yetinecek; olmayan basılı teslim yükünü taşımaya devam edecek.
- BIM için gerçekçi bir yol haritası çıkarın. 2029-2032 kademesinde ofisinizin hangi projelerle kapsama gireceğini belirleyin; IFC 4.3 üretebilen yazılım ve eğitim ihtiyacını bugünden planlayın.
Erken Başlayan Ofis Kazanır
Bu dönüşümün en zor kısmı yazılım değil, alışkanlık. Dosya adlandırma, sürüm takibi ve belge düzeni bugün dağınık olan bir ofis, 2027'de aynı işleri hem yeni standarda uydurmak hem de günlük teslim baskısı altında yapmak zorunda kalacak. Erken başlayan ofis ise geçişi sakin bir tempoda, proje kaybetmeden tamamlayacak.
Projeport, mimarlık ve mühendislik ofislerinin proje belgelerini, revizyonlarını, görevlerini ve paydaş paylaşımlarını tek panelde toplayan bir proje yönetim platformudur. Dijital yönetmelik dönemine hazırlanırken ofisinizin belge düzenini bugünden kurmak için projeport.com adresinden ücretsiz deneyebilirsiniz.
> Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; resmî metin ve Bakanlık kılavuzları esastır.